• BIST 99.639
  • Altın 141,794
  • Dolar 3,5028
  • Euro 3,9236
  • Batman : 19 °C
  • Asgardia’ya ilgi artıyor
  • ‘Türkiye petrollerini küçülttürmeyeceğiz’
  • ‘Demiryolu şehir dışına çıkartılsın’
  • Asgardia’ya ilgi artıyor
  • ‘Türkiye petrollerini küçülttürmeyeceğiz’
  • ‘Demiryolu şehir dışına çıkartılsın’

GÖRÜNENİN ARKASINDA E. NAZİF GÜRDOĞAN

25.02.2015 15:27
Halil İbrahim AYDIN / Akademisyen, Yazar

Halil İbrahim AYDIN / Akademisyen, Yazar

Şiir, duygusal bir devinimdir görülenin ötesinde... Yara, dağa, taşa, toprağa, sevdaya ve insana dair yazılmış sözün özüdür... Her insanın bir şiiri ve her şiirin de bir medeniyeti söz konusudur... Medeniyet kadar eski olan şiir, tarih ötesi kelimeler manzumesidir... Bir nevi zamana seslenme biçimidir... Özne aynı özne, yüklem aynı yüklem... Değişen mana birde olmazsa olmaz zaman...

***

Bir zamanlar Necip Fazıl Kısakürek'in öncülüğünde Büyük Doğu Dergisi vardı. Diğer bir zaman diliminde ise Sezai Karakoç ile Diriliş Dergisi ve şairlerin şiirlerini yayınlatmak için yarıştığı Varlık Dergisi... Günümüzde ise, "ötelerin ötesi" ve "görünenin arkası" anlamına gelen Yedi Güzel Adam'ın kurmuş olduğu Mavera Dergisi zaman içinde demini almaktadır. Mavera Dergisinin kurucularından E. Nazif Gürdoğan'ın dediği gibi, "Şair arıdır, şiir baldır. Şiir iman için bilinir. Dünyayı şiir değiştirir"... Çünkü, "Edebiyat medeniyete renk, medeniyet edebiyata tad verir"...

***

Şiir insandan, insan ise topraktan çıkar yola... Bu bilindik insan-toprak ilişkisinin ötesinde bir durumdur. Elbet topraktan gelip, toprağa gidecektir, insanoğlu... Topraktan şiire giden bu yolda İbn Haldun'un "Coğrafya Kaderdir" sözü gelir akıllara... İnsanlar bulundukları toprak üzerine filizlenir, edebiyat ise o coğrafyanın kaderine paralel olarak yeşerir... Şiir, görünenin ötesidir... İnsanın iç alemidir... Yaşanmışlıklar kadar yaşanmamış her an, özlem, hasret ve sevginin dilidir, şiir... İnsan toprağın kaderini yaşarken, şiir de insanın kaderini yaşar durur... Toprak insana, insan da şiire bürünür... Toprağın kaderi insanda, insanın iç alemi de kelimelerde vücut bulur...Öznesi medeniyet olan edebiyatın özüdür şiir...

***

Ötelerin ötesinde hayatını edebiyata adayan, her kelimeyi de yaşamı gibi sorgulayan, edebiyat-medeniyet ilişkisini vurgulayan Mavera dergisinin kurucularından olan E. Nazif Gürdoğan, "Dünyayı şiirle dönüştürmeyi" kendine şiyar edinmiş, hayatı şiir şiirleri de hayatı gibi yaşayan yedi güzel adamdan biri... Şiirleri hayatın özü olarak tanımlayan Gürdoğan için hayat edebiyat, edebiyat ise hayat demektir... Gürdoğan'ın yaşamında ve iç aleminde büyük bir yer kaplamaktadır, şiir... Yakın arkadaşı Abdurrahman Cahit Zarifoğlu'nun dediği gibi, "Şiirin evi kalbdir ve kalble yazılmalıdır"... Gürdoğan'ın bütün yazılarında kalbi muhabbetti hissetmek mümkün... Ona göre, "Şairleri olmayan toplumlar, dünyalarını şiirlere dönüştüremezler"...

***

Az kelime ile çok mana anlatır şairler, her duygu satır aralarında gizlerler... Ve yüklemler, sevmek gibi gelir... Kelimelerin eşgüdümünde dünya evrilir... Sezai Karakoç'un dizelerinde bütün toplum dillenir, "Bütün şiirlerde söylediğim sensin
Suna dedimse sen Leyla dedimse sensin"... Şairi olmayan toplumlar bilinmezliğe sürüklenir... Şairi, sanatçısı, bilim insanı toplumsal değerlerden beslenmeyen toplumlar bilinmezliğe sürüklenir. Hiç şüphe yok ki edebiyat ancak kendi medeniyeti üzerinde yükselir. Tam da bu noktada Gürdoğan'a göre, "Bir ülkenin sanatçılarının, bilim adamlarının hem yönetimi, hem de halkı, toplumun değerlerinden, bu değerlerin dayalı olduğu uygarlıktan çıkarak, yönlendirebileceğidir". Bulunduğu coğrafyanın sosyolojik dokusuna mana katan, topraktan beslenip, toplumsal değerler üzerine inşa edilen eserler ancak topluma ışık tutabilir. Bahse konu durumu Gürdoğan, "Necip Fazıl'ı anlamayan Anadolu'yu anlayamaz" diyerek özetlemiştir.

***

Gürdoğan'ın deyimiyle, "Edebiyattan uzaklaşan hayattan uzaklaşır. Edebiyat hayattır, hayat edebiyattır. Edebiyat iki dünya medeniyetinin şiirini yakalamaktır. Edebiyat medeniyeti aramaktır"...

 

Bu yazı toplam 3001 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Batman Haber Gazete | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0-488 214 62 62 | Haber Yazılımı: CM Bilişim